28 Temmuz Dünya Hepatit Günü

28 Temmuz Dünya Hepatit Günü

Karadeniz Teknik Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. İftihar KÖKSAL 28 Temmuz Dünya Hepatit Günü ile ilgili açıklamalarda bulundu.

Ciddi bir halk sağlığı problemi olarak dünyada önemini korumakta olan viral hepatitlere dikkat çekmek ve farkındalığı artırmak amacı ile her yıl 28 Temmuz, Dünya Hepatit Günü olarak belirlenmiştir.

En basit anlamıyla karaciğerin iltihabı olarak tarif edilebilecek hepatitin virüsler başta olmak üzere çok sayıda nedeni vardır. Viral hepatitlere sebep olan farklı hepatit virüs tipleri (A, B, C, D ve E) bulunmaktadır. Bunlardan hepatit B, C ve D kronik karaciğer hastalıklarına yol açmaktadır. Hepatit A su ve besinlerle salgınlara yol açabilen, kötü hijyenik koşullardan dolayı kolaylıkla bulaşabilen bir hastalıktır ve kronikleşmez. Ayrıca hepatit A aşı ile korunmak mümkün olan bir hastalıktır. Hepatit B ve Hepatit C virüsleri uzun vadede kronik karaciğer hastalığı, siroz veya karaciğer kanserine yol açabildiği için ayrıca bir öneme sahiptir. Dünyada yaklaşık 2 milyar (her 3 kişiden biri) kişinin HBV ile 185 milyondan fazla kişinin ise HCV ile enfekte olduğu tahmin edilmektedir. Ülkemizde nüfusun yaklaşık %4-5’i kronik hepatit B, %1’i kronik hepatit C’dir.

Hepatit B virüsü; enfekte kan ve kan ürünleri, cinsel ilişki ve enfekte anneden yenidoğan bebeğe bulaşma şeklinde kişiden kişiye yayılır. Hepatit C virüsü bulaşma yolları, Hepatit B virüsü bulaşma yolları ile benzer olmakla birlikte esas olarak enfekte kan ve kan ürünleri ile doğrudan temas yoluyla yayılır. Ancak enfekte kan ile temas etmiş diğer vücut sıvıları da bulaşma açısından kaynak olabilir. Tek eşli çiftlerde cinsel yolla bulaşma nadir görülür. Hepatit B aşı ile korunmanın mümkün olduğu bir hastalık olmasına rağmen hepatit C’nin aşısı yoktur. Hepatit B aşısı güvenli ve etkili bir aşıdır. Ülkemizde, Hepatit B aşısı bebeklere ilk doz doğumda olmak üzere 1 ve 6 aylıkken ve risk grubunda olan kişilere de 0, 1 ve 6 ay şeklinde 3 doz ücretsiz olarak sağlık kuruluşlarımızda uygulanmaktadır.

Hepatit D virüsü, hepatit B virus (HBV) enfeksiyonu olan kişilerde hastalığa yol açar. HBV’nin yokluğunda enfeksiyon yapamaz. Hepatit E virüsü (HEV) fekal-oral (dışkı ile temas) yol ile bulaşır, vahşi ve evcil hayvanlarda bulunur ve akut enfeksiyona yol açar. Erişkinlerde çocuklardan daha sık görülür. Gebelikte geçirildiğinde hepatit E hastalığı daha ciddi seyreder. Özellikle gebelerde son 3 aylık dönemde düşük, erken doğum, ciddi karaciğer yetmezliği ile ölüm riskinin artmasına sebep olabilir. Hepatit E virüsünün spesifik bir tedavisi ve aşısı yoktur.

Cenevre'de düzenlenen 69. Dünya Sağlık Asamblesi'nde, Ülkemizin de içinde bulunduğu 194 ülke, Dünya Sağlık Örgütü'nün önümüzdeki 13 yıl içinde hepatit B ve C'yi ortadan kaldırma hedefini içeren Viral Hepatit Küresel Stratejisini kabul etti. Topluluk, 2030 yılına kadar 300 milyonun üzerinde insanın hayatını değiştirmek ve harekete geçmek için bir araya gelerek viral hepatiti ortadan kaldıran ilk küresel hareket olan “NO hep'i “başlatmıştır. 28 Temmuz Dünya Hepatit Gününde hasta örgütleri, hükümetler, tıbbi profesyoneller, sivil toplum örgütleri, endüstri ve genel kamuoyu bir araya gelerek hepatitin önemini vurgulayan ortak mesajlar vermekte ve çeşitli etkinliklerle hastalığa dikkat çekmektedir.

Hepatiti elimine etmek için daha fazla farkındalık yaratılması, artan tanı ve evrensel aşılama, kan ve enjeksiyon güvenliği ve tedaviyi içeren anahtar müdahalelere ihtiyaç duyulmaktadır. Viral hepatitle mücadele eden her faaliyet, ortadan kaldırmaya yönelik bir adımdır.

“Dünya Hepatit Günü” nün 2017 teması, Dünya Sağlık Örgütü tarafından “Hepatiti elimine et (hepatiti yok et)” olarak belirlenmiştir.

Dünya Hepatit Günü neden önemlidir?

Viral hepatit, küresel olarak önde gelen ölüm nedenlerinden biridir ve yılda 1.34 milyon ölümüne neden olmaktadır. Hepatit B virüsü ve hepatit C, dünyadaki karaciğer kanseri vakalarının% 80'inden sorumludur.

Viral hepatit milyonlarca insanı farkında olmadan etkileyebilecek gerçek anlamda küresel bir salgındır. Hepatit B'li ve 80 hepatit C'li insanların % 80-90'ı durumlarından haberdar değildir. Bu durum kişilerin hayatlarının bir noktasında ölümcül karaciğer hastalığı ile sonuçlanmasına ve bazı durumlarda bilmeden başkalarına bulaştırılmasına neden olabilir.

B ve hepatit C için etkili tedaviler mevcuttur. 2-3 aylık bir tedavi ile hepatit C hastaları tamamen iyileşmektedir. Hepatit B aşı ile korunulabilen bir hastalıktır. Bu hastalıkları elimine etmek için farkındalık ve tanı en önemli basamaklardır.

Hastalığın elimine edilmesi için daha fazla farkındalık yaratılması, artan tanı ve evrensel aşılama, kan ve enjeksiyon güvenliği ve tedaviyi içeren anahtar müdahalelere ihtiyaç duyulmaktadır. Viral hepatitle mücadele eden her faaliyet eliminasyon için doğru bir adımdır.

Prof. Dr. İftihar Köksal