1-30 Kasım Akciğer Kanseri Farkındalık Ayı

1-30 Kasım tarihleri arası Akciğer Kanseri farkındalık ayı nedeniyle Sağlık Bilimleri Üniversitesi Ahi Evren Göğüs ve Kalp Damar Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesinde görev yapan Uzm. Dr Olcay AYÇİÇEK Akciğer Kanseri ile ilgili açıklamalarda bulundu.

Akciğer kanseri tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de en sık görülen ve ölüme neden olan kanserler arasındadır. Sağlık Bakanlığı Kanser Daire Başkanlığı’nın 2012 yılı verilerine göre akciğer kanseri ülkemizde tüm nüfus ve erkeklerde en sık görülen kanser tipidir; kadınlarda ise beşinci sıklıktadır. Erkeklerde tüm kanserlerin %21.8’ini, kadınlarda ise %4.9’unu oluşturmaktadır. lerdeki doku ve hücrelerin kontrolsüz şekilde çoğalması sonucu akciğer kanseri oluşur. Kontrolsüz çoğalan bu kitleler bulunduğu ortamda büyür ve etrafındaki dokulara yayılıp hasar verebilir.

Hastalıkla mücadelede erken tanı ve tedavi büyük önem taşımaktadır. En önemlisi de hastalıktan korunmaktır.

Akciğer Kanserine Sebep Olan Faktörler:

Sigara: Akciğer kanserinin en sık görülen nedenidir. Gelişmiş ülkelerde akciğer kanserinden ölümlerin erkeklerde %92-94’ünün, kadınlarda ise %78-80’inin sigaraya bağlı olduğu bildirilmiştir. Ülkelerin tükettikleri sigara miktarı ile akciğer kanserine bağlı ölümler arasında doğru orantı vardır. Tütün dumanı 4000’den fazla kanserojen madde içerir. Bunlar hem moleküler hem de hücresel düzeyde tütün dumanının gaz ve partikül fazlarında bulunan karsinojenlerdir. Sigara dumanında benzpren, arsenik, nikel gibi organik ve inorganik maddeler, polonyum 210 gibi radyoaktif izotoplar bulunmaktadır. Akciğer kanserinin tüm tiplerinin görülme sıklığı sigara içimi ile artmaktadır.

Pasif İçicilik: Pasif olarak sigara içen, diğer bir deyimle içilen yerde bulunmak zorunda kalıp, istemsiz sigara içenlerde de akciğer kanseri gelişme riski artmaktadır. Her yıl ABD’de 500-5000 akciğer kanseri ölümünden pasif içim sorumludur. Çocuklarda, sigara içmeyen ev halkında risk 1.41-1.87 arasındadır.

Meslek: Belirli mesleklerde (gemi yapımı, yapı malzemeleri, çanak.çömlek, matbaa,) akciğer kanseri daha sık görülmektedir.

Genetik Faktörler : Ailesinde akciğer kanseri veya genç yaşta akciğer kanseri gelişme öyküsü olan kişilerde akciğer kanser gelişme riskinde 2 kat artış vardır.

Çevre Kirliliği: Hava kirliliğinin kanser gelişme riskindeki önemi tartışmalıdır. Kentlerde kırsal kesimde oturanlara göre akciğer kanseri gelişimi 1.26-2.33 kat daha fazladır

BELİRTİLER

Akciğer kanseri genellikle geç belirti vermekle birlikte hastalığın yerleşim yerine göre bu belirtiler değişiklik gösterebilir. Belirtiler görüldüğünde doktora başvurulması hastalığın daha erken safhada teşhisine ve daha etkili bir tedavi uygulanabilmesine olanak sağlar. Akciğer kanserinin en sık görülen belirtileri şunlardır:

  • Nefes darlığı

  • Geçmeyen öksürük

  • Kanlı balgam çıkarmak

  • Göğüs ağrısı

  • İştahsızlık, kilo kaybı

  • Halsizlik, yorgunluk

  • Ses kısıklığı

  • Tekrarlayan akciğer enfeksiyonları

TANI YÖNTEMLERİ

Muayene ve akciğer grafisi bulguları ile akciğer kanserinden şüphe edilen hastalarda öncelikle bilgisayarlı tomografi (BT) çekilir. Bilgisayarlı tomografi tümörün yerleşim yeri üç boyutlu olarak saptanır ve patolojik inceleme için biyopsi yapılır. Biyopsi bronkoskopik olarak yapılabileceği gibi, bronkoskop ile ulaşılamayan durumlarda tomografi eşliğinde iğne biyopsisi şeklinde de yapılabilir. Patolojik inceleme ile tümörün kötü huylu olup olmadığı, kötü huylu ise hangi tür akciğer kanseri olduğu belirlenir.

TEDAVİ

Akciğer kanserinin tedavisinde cerrahi, radyoterapi (ışın tedavisi) ve kemoterapi (ilaç tedavisi) gibi farklı tedavi seçenekleri uygulanmaktadır. Kanserin yeri, evresi, hastanın yaşı ve mevcut diğer sağlık sorunlarına göre en uygun tedavi seçilir.