Dünya Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) Günü (18 Kasım)


Dünya KOAH Günü etkinlikleri ülkemizin de içinde bulunduğu 100’den fazla ülkede yapılmaktadır. Etkinliklerin amacı önemli bir halk sağlığı sorunu olan KOAH’ın kamuoyunun, sağlık görevlilerinin ve yöneticilerinin konu ile ilgili olarak bilgilendirilmesidir. KOAH dünyada en çok ölüme yol açan hastalıklar arasında 4. sıradadır.

KOAH Nedir?
Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) bir akciğer hastalığıdır. Bulaşıcı bir hastalık değildir, çocuklarda görülmez. Hastalığın oluşumunda en önemli neden sigara içimidir. Sigara ve tütün ürünleri kullanan kişilerin yaklaşık %15-20’sinde KOAH gelişmektedir. Dünyada ve ülkemizde sık görülen ve yaygınlığı giderek artan bir hastalıktır.
Hava yolları akciğerlere hava taşır. Sağlıklı kişilerde bütün hava yolları açık ve temizdir. EğerKOAH varsa, akciğerlerinizde sorun var demektir: Hava yollarının içi daralır, daha az hava girer, hava yollarının duvarları kalınlaşır ve şişer. Etrafındaki küçük kaslar hava yollarını sıkıştırır, hava yollarında öksürükle çıkarılan balgam oluşur. Minik hava keseleri boşalamaz ve akciğerlerinizi aşırı doluymuş gibi hissedersiniz.
Doktorlar, KOAH' ı iyileştiremezler ama şikayetlerinizin azalmasına yardımcı olabilir ve akciğerinizdeki zedelenmeyi yavaşlatabilirler. Doktorunuzun dediklerini yaparsanız;

• Nefes darlığınızın azaldığını hissedeceksiniz
• Daha az öksüreceksiniz
• Daha güçlü olacaksınız ve daha rahat gezebileceksiniz
• Kendinizi daha iyi hissedeceksiniz

Siz Ve Aileniz KOAH' a Karşı Neler Yapabilirsiniz?

1. Sigarayı bırakın
2. Bütün ilaçlarınızı doktorunuzun söylediği şekilde kullanın. Yılda en az iki kez genel kontrol için doktorunuza gidin.
3. Grip aşısı olup olamayacağınızı doktorunuza sorun.
4. Nefes alıp vermeniz kötüleştiğinde, hemen hastaneye veya doktora gidin.
5. Evin havasını temiz tutun. Nefes alıp vermenizi zorlaştıran duman gibi şeylerden uzak durun.
6. Vücudunuzu dinç tutmak için yürüyüş ve düzenli egzersiz yapın.
7. KOAH ' ınız ağır ise, nefesinizden olabildiğince yararlanın. Evde hayatı mümkün olduğunca kolaylaştırın.
8. Sağlıklı Beslenin.

Doktorlar KOAH ' ınızın ne kadar şiddetli olduğunu size söyleyebilirler.

Hafif KOAH: Çok fazla öksürüğünüz olabilir. Bazen balgam çıkartırsınız. Ağır bir iş yaptığınızda ya da hızlı yürüdüğünüzde nefesiniz biraz sıkışabilir.
Orta şiddette KOAH: Daha çok öksürebilirsiniz ve balgam çıkarırsınız. Ağır bir iş yaptığınızda ya da hızlı yürüdüğünüzde genellikle nefesiniz sıkışır. Ağır bir iş yaparken veya günlük işlerinizi yaparken zorlanabilirsiniz. Bir soğuk algınlığı veya akciğer enfeksiyonu geçirdiğinizde iyileşmeniz bir kaç haftayı bulur.
Ağır veya çok ağır KOAH:Çok daha fazla öksürebilir ve çok fazla balgam çıkarırsınız. Hem gündüz hem de gece nefesiniz daralır. Bir soğuk algınlığı veya akciğer enfeksiyonu geçirdiğinizde iyileşmeniz bir kaç haftayı bulur. Artık işinize gidemeyebilir veya evde günlük işlerinizi yapamayabilirsiniz. Merdivenleri çıkamayabilir veya oda içinde yürüyemeyebilirsiniz. Çok çabuk yorulursunuz.

KOAH’ın teşhisinde hastalık öyküsü ve muayene bulguları yönlendiricidir, ancak kesin tanı solunum fonksiyon testleri (spirometri) ile konur. Spirometri, hastalığın şiddetinin belirlenmesi ve seyrinin değerlendirilmesinde de yardımcıdır. Test için yapılması gereken, derin bir nefes aldıktan sonra hızla bilgisayarlı bir cihaz içine nefes verilmesidir. KOAH, sinsi gelişen bir hastalık olduğundan, hastalığın erken teşhisi için özellikle 40 yaş üstündeki sigara içen kişilerin, şikâyetleri olmasa dahi solunum fonksiyon testleri ile değerlendirilmesi önerilmektedir

Hastalığın erken teşhisi komplikasyonların önlenmesi yönünden önem taşımaktadır. KOAH’ın erken teşhisi için aşağıdaki soruları yanıtlayınız.

1. Haftanın çoğu günü sık sık öksürüyor musunuz?
2. Haftanın çoğu günü balgam çıkarıyor musunuz?
3. Yaşıtlarınıza göre nefesiniz daha kolay mı daralıyor?
4. Yaşınız 40’ın üstünde mi?
5. Halen sigara içiyor musunuz ya da eskiden içtiniz mi?

Yukarıdaki sorulardan en az üçüne evet yanıtı verdiyseniz, doktorunuza başvurarak sizde KOAH olup olmadığını sorun ve basit bir solunum testi yaptırın. KOAH erken dönemde saptanırsa, akciğerlerinizin daha fazla zarar görmesini engeller ve kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlayacak önlemleri alabilirsiniz.